الهیات محیط زیست

 

نویسنده: محقق داماد، سید مصطفی، 1324.

  مشخصات نشر: تهران: موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، 1393.

چاپ اول 1393

 1000 نسخه

مشخصات ظاهری: 265 ص.

قیمت: 11000 تومان

 

 کتاب شامل 11 بخش با عناوین زیر هست:

مباحث مقدماتی، علم گرایی جدید و پیامدهای منفی آن بر محیط زیست، ادیان و محیط زیست، شبهات وارده به دین در ارتباط با تخریب محیط زیست و پاسخ به آن ها، دیدگاه قران درباره محیط زیست، رابطه رفتار و اعمال انسان با حوادث طبیعی، دیدگاه علامه اقبال لاهوری به عنوان متفکر اسلامی معاصر درباره علل تخریب محیط زیست و راه حل آن، تاریخ تمدن ایران در رفتار با محیط زیست، فقه محیط زیست، خلاصه گیری همراه با توصیه ها.

در کتاب "الهیات محیط زیست" ابتدا نقش علم گرایی جدید و تفکری که باعث شد تا محیط زیست به این روز دربیاد بخوبی تبیین شده. در قسمت شبهات وارده به دین در تخریب محیط زیست، پاسخ های جالبی مخصوصا در مورد دیدگاه قران به محیط زیست آورده شده. دیدگاه علامه اقبال لاهوری در نوع خودش جالب بود و بخشی که خیلی زیاد توجه مو جلب کرد تاریخ تمدن ایران در برخورد با محیط زیست و توضیحی بود که آیت الله محقق داماد در ارتباط با ساخت کبوتر خانه ها داده بودن. اوج هنر و طبیعت دوستی ایرانی در این بخش قابل مشاهده هست.

 

قسمت های جالبی از کتاب "الهیات محیط زیست":

 

 - نیچه می گوید: ما در زمانی واقع شده ایم که تمدنش در خطر نابودی به وسیله ی تمدن است. ص 15

 

- به رغم آگاهی و دقت مراکز علمی دنیا، که جای خوشبختی دارد، مایه ی تأسف است که اعتراضات هیچ گاه از محدوده ی حامیان محیط زیست و مراجعی که عمق فاجعه را درک کرده اند، فراتر نمی رود و هنوز وجدان عمومی جامعه ی انسانی بیدار نشده است. ص 24

 

- لوک، بنیانگذار لیبرالیسم مدرن، طبیعت را فاقد ارزش می داند و هیچ ارزشی برای زمین قائل نیست مگر اینکه توسط انسان مورد بهره برداری قرار گیرد. مارکس که خود را بنیانگذار علم جدید معرفی کرد و انگلس او را کاشف قانون تکامل تاریخ بشر دانست، هستی را چیزی جز ماده ی بی شعور نمی داند. او فقط به ابزار تولید بهاء می دهد و طبیعت را فاقد ارزش ذاتی می داند. ص 32

 

- اگر بحران زیست محیطی ما یک مشکل دینی است، چرا دیگر بخش های جهان نیز، به درجات مختلف، با همین مشکلات در محیط زیست خود مواجه اند؟ ص 84

 

- آن چه از سوگند در اشعار عرب جاهلی اعم از قصاید، غزلیات و رجزها به چشم می خورد، سوگند به شمشیر، شراب و زن یا چشم و ابروی معشوقه است و یا خاکستر اجاق و ... .

   بخش عمده ی موضوع سوگندهای قران سوگند به طبیعت و مظاهر آن است. ص 89

 

- یک انسان دیندار هیچ کاری غیر از آبادنی زمین نمی کند. در غیر اینصورت، به عنوان اسراف کار شناخته خواهد شد. اسراء: 27. ص 127

 

- نقل است که کوروش کبیر گفته است:

  به فهم آب رسیدن و گندم را گرامی داشتن

  این آئین من است

  پس هر که رونده ای را بیازارد

  جهان را آزرده است

   او که درختی را بیفکند

   بی اجاق خواهد مرد

   او که آب را بیالاید

   روان خویش را آلوده است. (ترجمه منشور پارسومانش) ص 153

 

- قران مجید فساد در ارض را در کنار سفک دماء انسان ها آورده و نیز هلاک حرث، یعنی روییدنی ها را در کنار هلاک نسل برشمرده است. (البقره: 205) ص 153

 

- کبوترخانه هم به لحاظ حمایت از پرندگان بی پناه و هم به جهت استفاده ای از کود آن ها برای کشاورزی داشته قابل توجه بوده است.

   کبوترخانه ها مانند دژ نظامی در برابر همه ی دشمنان کبوتر که کم هم نیستند، مقاوم و نفوذناپذیر بوده است.

   فضای داخلی کبوترخانه ها گاه محل اجتماع بیش از 25 هزار کبوتر بوده است. ص 156 و 157

 

- آلودگی نفتی ناشی از اشغال کویت در سال 1991، تا 200 سال دیگر برطرف نخواهد شد. ص 191

 

- امام صادق علیه السلام فرموده است: "آب چیزی که بایستی برای پاک کردن از آن بهره گرفت و هرگز نباید آلوده گردد." ص 199

 

- ممنوعیت تعدی به منابع زیست محیطی و امر به حفظ آن ها دقیقاً به منظور ارزش دار بودن و قداست آن منابع در فقه اسلامی و نه صرفاً به خاطر تجاوز به اموال و املاک دیگران است. ص 241

 

- ما تشکیل انجمنی از دانشمندان و مقامات مذاهب گوناگون جهان را پیشنهاد می دهیم که برای حفاظت از محیط زیست تشکیل شود. دبیرخانه ی این انجمن می باید به طور مستمر برای هماهنگی و تشکیل کنفرانس ها و ملاقات های علمی کار کند. ص 245

 

پانوشت: باز هم از دوست محترمی که این کتاب رو هدیه دادن بسیار ممنونم. :)